سبک زندگی
این چپدستها
سالها، چپدست بودن تبدیل شد به یک جور جرم خاموش. جرمی که معلم برای توبیخش خطکش به دست، جلوی کلاس، میایستاد و میگفت: «قلمتو بده دست راستت، چپ بده!»
به گزارش خانه رویایی، خیلی قدیمها، مردم معتقد بودند که آدمهای بد وقتی میخواهند حساب کارهایشان را پس بدهند، نامه عملشان را با دست چپ میگیرند. همین تفکر باعث میشد که هر بچهای قلم، لقمه و یا وسایلش را با دست چپش بگیرد، آه و ناله و صدای خانواده و حتی در و همسایه دربیاید و از نحسیاش به خدا پناه ببرند. مادر بچه هم با هول و ولا میدوید و روی دست چپ بچهاش میکوبید تا نجاتش دهد: «راست بگیر مادر. چپ نحسه!» این جمله تا سالها مثل یک قانون نانوشته در خانهها و بعدها حتی در مدارس و بین معلمهای دهه شصت و هفتاد تکرار میشد. و اینطور بود که سالها، چپدست بودن تبدیل شد به یک جور جرم خاموش. جرمی که معلم برای توبیخش خطکش به دست، جلوی کلاس، میایستاد و میگفت: «قلمتو بده دست راستت، چپ بده!»
چالشهایی که دست و پا گیر بودند
این روند تا جایی ادامه پیدا کرد که هر کجا یک بچه قلمش را با دست چپ میگرفت، مادر، بزرگترها و حتی معلمش به سرعت میخواستند که دستِ راستش کنند. این باورها شاید به ظاهر برای راستدستها معمولی و انجامشدنی به نظر میآمد اما برای چپدستها، آزاردهنده بود و باعث میشد از همان دوران کودکی با سختیهایی روبهرو شوند که برایشان چالشبرانگیز بود؛ چالشهایی مثل یادگیری نوشتن تا استفاده از ابزارهایی که صرفا برای راستدستها طراحی و ساخته شده بود و آنها در بهرهبرداری ازشان جایگاهی نداشتند.
وقتی که علم با اسب سفیدش آمد
اما علم مثل همیشه با اسب سفید و روشنش آمد و تاریکی این باورهای کهنه را روشن کرد. پژوهشهای علمی ثابت کردهاند که چپدستی نه تنها بد نیست بلکه مغز چپدستها به شکل ویژهای متمایز، خلاقتر، چندوظیفهایتر، و گاهی با تواناییهای خاص در هنر، موسیقی و حتی ریاضیات است. چپ دستی به گرایش طبیعی یک فرد برای استفاده از دست چپ در انجام فعالیتهای روزمره، به ویژه نوشتن، اطلاق میشود.محققان دانشگاه استنفورد و آکسفورد کشف کردند که نیمکره راست مغز در چپدستها فعالتر است و این یعنی آنها آدمهایی رویاپردازتر، با تجسم فضایی قویتر، دارای حافظه تصویری مطمئنتر و گاهی سرعت واکنش بالاتر هستند. پس این دستِ نحس که قدیمیها از آن میترسیدند، در واقع بخشی از استعداد یک کودک است.
روز جهانی چپدستها
تقریبا نیم قرن پیش یعنی حوالی سال ۱۹۷۶ میلادی، آقای دین کامپبل که عضو انجمن چپدستان بود تصمیم گرفت که روز ۱۳ اوت را به عنوان روز جهانی چپدستان نامگذاری کند. او که از نگاههای متفاوت جامعه نسبت به خودش و تعداد محدود چپدستان کلافه شده بود میخواست با نامگذاری این روز، با تبعیضها، کلیشهها و محدودیتهایی که جامعه برای چپدستها درست کرده بود مبارزه کند. از درِ کلاس گرفته تا صندلی امتحان، از قیچی مدرسه تا ماوس کامپیوتر؛ و واقعیت این است که در اوج عصر تکنولوژی هم هنوز خیلی از این ابزارها همچنان برای دست راستها طراحی میشوند.
چپدستهای معروف ایران و جهان
اما شما درباره چپدستها چه فکری میکنید؟ آیا تا به حال در اطرافتان آدم چپدستی را دیدهاید؟ و یا اصلا میدانید چند فرد نابغه و تاثیرگذار چپدست بودهاند؟ چپدستهایی که با همان تفاوتشان توانستند نقشها و اثرات بزرگی در جهانی که آنها را راستدست میطلبید از خودشان به جای بگذارند. «لئوناردو داوینچی» نابغه رنسانس، نقاش، مخترع و دانشمند که دنیا را با هنر و علمش متحول کرد. «بیل گیتس» بنیانگذار مایکروسافت، مردی که جهان تکنولوژی را به شکل امروزی درآورد. «نیکولا تسلا» نابغه برق که بیشتر اختراعات امروزی الکتریکی را مدیونش هستیم. «پابلو پیکاسو» نقاش و هنرمند مشهور اسپانیایی و خاق سبک کوبیسم. «داریوش مهرجویی» کارگردان مشهور با آثاری ماندگار در سینمای ایران. «شهید صدر» هم به نقلی چپ دست بودهاند. و «ابوالقاسم فردوسی» بزرگ که گفته میشود او هم چپدست بود، هرچند سند قطعی در این مورد نیست.
چپدستهایی که نادیده میگیریم
شاید دست چپ، در خیلی از فرهنگها، نادیده گرفته شده، اما مغز چپدستها همیشه حرفی برای گفتن داشته. حرفی که دنیا را به تعادل خودش میرساند چون دنیا به تعادل نیاز دارد؛ و این تعادل، وقتی زیباتر میشود که همه دستها، چه چپ و چه راست آزاد باشند برای خلق کردن، نوشتن و زندگی ساختن … .
فارس
